आजचे सोने-चांदी दर घसरले: आंतरराष्ट्रीय तणावाचा परिणाम, मल्टी कमोडिटीज एक्सचेंज वर मोठी पडझड

पी आर नेटवर्क

आंतरराष्ट्रीय तणावाच्या पार्श्वभूमीवर मंगळवारी सोने आणि चांदीच्या वायदा बाजारात पुन्हा एकदा मोठी घसरण नोंदवली गेली. गुंतवणूकदारांमध्ये सध्या अनिश्चिततेचे वातावरण असून जागतिक घडामोडींचा थेट परिणाम कमोडिटी बाजारावर होताना दिसत आहे. सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सोन्यातही दबाव निर्माण झाला आहे. त्यामुळे बाजारात सावध भूमिका घेतली जात आहे. तणावपूर्ण परिस्थितीमुळे खरेदी-विक्रीवर परिणाम झाला आहे. या घसरणीने गुंतवणूकदारांचे लक्ष वेधले आहे.

मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज वर सकाळी १०:०४ वाजता २ एप्रिलच्या डिलिव्हरी साठी सोन्याचा भाव मागील सत्राच्या तुलनेत १.४७ टक्क्यांनी घसरला. म्हणजेच सुमारे ₹१,६९१ इतकी घसरण होऊन दर प्रति १० ग्रॅम ₹१,३७,२०७ वर आला. ही घसरण अचानक झाल्यामुळे बाजारात काही प्रमाणात अस्थिरता दिसून आली. व्यापारी आणि गुंतवणूकदार दोघेही सावध झाले आहेत. अल्पकालीन गुंतवणुकीवर याचा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे पुढील दिशा महत्त्वाची ठरणार आहे.

त्याचवेळी ५ मे डिलिव्हरी साठी चांदीच्या दरातही मोठी घसरण दिसून आली. चांदीचा भाव ३.८० टक्क्यांनी म्हणजेच ₹४,०६२ ने घसरून प्रति किलो ₹२१६,६१८ वर व्यवहार करत होता. चांदीमध्ये सोन्यापेक्षा जास्त घसरण झाल्याचे स्पष्ट दिसते. औद्योगिक मागणी आणि जागतिक संकेत यांचा यावर प्रभाव पडतो. त्यामुळे चांदीच्या दरात अधिक चढ-उतार दिसून येतात. गुंतवणूकदारांनी याकडे लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.

देशातील प्रमुख शहरांमध्ये आज स्पॉट रेट्समध्ये किरकोळ चढ-उतार दिसून आले. २४ कॅरेट, २२ कॅरेट आणि १८ कॅरेट सोन्याच्या दरांमध्ये शहरानुसार थोडाफार फरक आहे. स्थानिक मागणी, कर आणि वाहतूक खर्च यामुळे दरांमध्ये बदल होतो. त्यामुळे प्रत्येक शहरात किंमती वेगवेगळ्या दिसतात. ग्राहकांनी खरेदीपूर्वी स्थानिक दर तपासणे गरजेचे आहे. यामुळे योग्य निर्णय घेता येतो.

दिल्लीमध्ये २४ कॅरेट सोन्याचा दर ₹१४,०५० प्रति ग्रॅम नोंदवला गेला आहे. २२ कॅरेट सोन्याचा दर ₹१२,८८० प्रति ग्रॅम असून १८ कॅरेटचा दर ₹१०,५४१ आहे. राजधानीत दर तुलनेने स्थिर असल्याचे दिसते. मागणी आणि पुरवठा संतुलित असल्याने मोठा बदल दिसून आलेला नाही. लग्नसराईच्या हंगामाचा काहीसा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे पुढील काही दिवसात चढ-उतार अपेक्षित आहेत.

मुंबईमध्ये २४ कॅरेट सोन्याचा दर ₹१४,०३५ प्रति ग्रॅम आहे. २२ कॅरेट ₹१२,८६५ आणि १८ कॅरेट ₹१०,५२६ या पातळीवर व्यवहार होत आहेत. आर्थिक राजधानीत सोन्याची मोठी उलाढाल होत असते. त्यामुळे दरांमध्ये स्थिरता राखण्याचा प्रयत्न दिसतो. गुंतवणूकदारांसाठी मुंबई बाजार महत्त्वाचा मानला जातो. येथील ट्रेंडचा इतर शहरांवरही परिणाम होतो.

कोलकात्यातही सोन्याचे दर मुंबईप्रमाणेच नोंदवले गेले आहेत. २४ कॅरेट ₹१४,०३५, २२ कॅरेट ₹१२,८६५ आणि १८ कॅरेट ₹१०,५२६ या दराने व्यवहार होत आहे. पूर्व भारतातही मागणी स्थिर असल्याचे संकेत आहेत. त्यामुळे मोठे चढ-उतार दिसून येत नाहीत. स्थानिक बाजारपेठेत सध्या संतुलन आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी संयम बाळगणे गरजेचे आहे.

चेन्नईमध्ये मात्र सोन्याचे दर इतर शहरांच्या तुलनेत जास्त आहेत. २४ कॅरेट सोन्याचा दर ₹१४,१८२ प्रति ग्रॅम असून २२ कॅरेट ₹१३,००० आणि १८ कॅरेट ₹१०,८२० आहे. दक्षिण भारतात सोन्याची मागणी जास्त असल्याने दर वाढलेले दिसतात. सांस्कृतिक आणि पारंपरिक कारणांमुळे सोन्याची खरेदी मोठ्या प्रमाणावर होते. त्यामुळे दरांवर त्याचा परिणाम होतो. पुढील काळातही हा ट्रेंड कायम राहू शकतो.

बंगळुरूमध्ये सोन्याचे दर मुंबई आणि कोलकत्ता सारखेच आहेत. २४ कॅरेट ₹१४,०३५, २२ कॅरेट ₹१२,८६५ आणि १८ कॅरेट ₹१०,५२६ या पातळीवर दर आहेत. आयटी शहरात गुंतवणूकदारांची संख्या मोठी आहे. त्यामुळे सोन्याच्या खरेदी-विक्रीत सातत्य दिसते. बाजारात स्थिरता राखली गेली आहे. त्यामुळे मोठी घसरण किंवा वाढ दिसून आलेली नाही.

आंतरराष्ट्रीय बाजारातही सोन्यावर दबाव कायम आहे. दर घसरून सुमारे ४,३०० डॉलर्स प्रति औंसच्या जवळ पोहोचले आहेत. जागतिक तणावाचा थेट परिणाम या घसरणीवर झाला आहे. सुरक्षित गुंतवणूक असूनही सोन्याची मागणी कमी झालेली दिसते. त्यामुळे किंमतीवर दबाव वाढला आहे. बाजारात अजूनही अनिश्चितता कायम आहे.

मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे परिस्थिती अधिक गंभीर झाली आहे. इराणने अमेरिकेशी चर्चा करण्यास नकार दिल्यामुळे बाजारात नकारात्मक संकेत मिळाले आहेत. त्यामुळे गुंतवणूकदार सावध झाले आहेत. तणाव कमी होण्याची चिन्हे अद्याप दिसत नाहीत. त्यामुळे पुढील काही दिवस महत्त्वाचे ठरणार आहेत. परिस्थितीवर सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

तेहरानने अमेरिकेचे दावे फेटाळून लावले आहेत. हा आर्थिक बाजारांवर प्रभाव टाकण्याचा प्रयत्न असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. त्यामुळे दोन्ही देशांमधील मतभेद अधिक वाढले आहेत. या घडामोडींमुळे जागतिक बाजारात अस्थिरता वाढली आहे. गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. त्यामुळे सोन्याच्या दरावर परिणाम झाला आहे.

दरम्यान, इराणने अमेरिकेच्या तळांवर पुन्हा हल्ले केल्याची माहिती समोर आली आहे. इस्रायलनेही इराणवरील कारवाई सुरू ठेवली आहे. या संघर्षामुळे परिस्थिती आणखी चिघळली आहे. जागतिक पातळीवर त्याचे परिणाम दिसू लागले आहेत. त्यामुळे आर्थिक बाजार अस्थिर झाले आहेत. गुंतवणूकदार सतर्क झाले आहेत.

सोमवारी मात्र सोन्याच्या दरात मोठी वाढ दिसून आली होती. वाटाघाटी सुरू असल्याच्या बातम्यांमुळे बाजारात सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले होते. गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर खरेदी केली होती. त्यामुळे दरात तेजी आली होती. मात्र ही वाढ अल्पकाळ टिकली. पुन्हा घसरणीचा ट्रेंड सुरू झाला आहे.

तथापि, कोणत्याही राजनैतिक चर्चांचा अंतिम परिणाम अद्याप स्पष्ट झालेला नाही. त्यामुळे अनिश्चितता कायम आहे. गुंतवणूकदार दीर्घकालीन निर्णय घेण्यापासून टाळाटाळ करत आहेत. परिस्थिती स्थिर झाल्यावरच पुढील दिशा स्पष्ट होईल. तोपर्यंत बाजारात चढ-उतार सुरू राहण्याची शक्यता आहे. सावधगिरी बाळगणे गरजेचे आहे.

‘हॉर्मुझ सामुद्रधुनी’ पुन्हा खुली होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. मात्र त्यासोबत महागाईचा धोका वाढण्याचीही भीती आहे. तेल वाहतुकीवर याचा मोठा परिणाम होतो. त्यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेवर त्याचे परिणाम होऊ शकतात. गुंतवणूकदार या घडामोडींवर लक्ष ठेवून आहेत. पुढील परिस्थिती निर्णायक ठरेल.
मार्च महिन्यात सोन्याचे दर त्यांच्या उच्चांकी पातळीवरून सुमारे २५ टक्क्यांनी घसरले आहेत. ही मोठी घसरण मानली जात आहे. यामागे अनेक जागतिक घटक कारणीभूत आहेत. विशेषतः ऊर्जा किमतींमधील वाढ याला कारणीभूत ठरली आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदारांच्या अपेक्षांमध्ये बदल झाला आहे. बाजारात दबाव वाढला आहे.

ऊर्जेच्या वाढत्या किमतीमुळे महागाईची चिंता अधिक वाढली आहे. त्यामुळे व्याजदर वाढण्याची शक्यता बळावली आहे. याचा थेट परिणाम सोन्यासारख्या गुंतवणूक साधनांवर होतो. गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्याय शोधत आहेत. त्यामुळे बाजारात अस्थिरता कायम आहे. पुढील काळात परिस्थिती कशी बदलते हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे