🔴 By | प्रवीण कदम
मुंबई : महाराष्ट्रातील विखे पाटील कुटुंबाची राजकीय आणि सामाजिक परंपरा आता स्वीडनच्या राष्ट्रीय राजकारणापर्यंत पोहोचली आहे. महाराष्ट्राचे मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्या पुतणी आणि शिक्षणतज्ज्ञ अशोक विखे पाटील यांच्या कन्या नीला विखे पाटील यांची स्वीडनच्या संसदेत खासदार म्हणून निवड झाली आहे. 13 सप्टेंबर 2026 रोजी झालेल्या स्वीडनच्या राष्ट्रीय निवडणुकीत त्यांनी स्टॉकहोम सिटी मतदारसंघातून विजय मिळवला. स्वीडनच्या 349 सदस्यांच्या रिक्सडॅग संसदेत त्या आता खासदार म्हणून काम करणार आहेत.
🟡 स्वीडन देशात राजेशाही व लोकशाही व्यवस्था
स्वीडन हा युरोप खंडातील उत्तर युरोपमध्ये असलेला स्वतंत्र देश आहे. तो कोणत्याही दुसऱ्या देशाचा भाग नाही. स्वीडनची राजधानी स्टॉकहोम असून रिक्सडॅग ही देशाची राष्ट्रीय संसद आहे. स्वीडनच्या पश्चिमेला नॉर्वे, पूर्वेला फिनलंड आणि दक्षिणेकडे डेन्मार्कच्या दिशेने समुद्री भाग आहे. स्वीडन हा स्कँडिनेव्हिया या उत्तर युरोपातील प्रदेशातील प्रमुख देशांपैकी एक आहे.
स्वीडनची शासनव्यवस्था घटनात्मक राजेशाही आणि संसदीय लोकशाहीवर आधारित आहे. देशाच्या राष्ट्रीय संसदेला रिक्सडॅग म्हणतात आणि तिच्यात एकूण 349 सदस्य असतात. नीला विखे पाटील यांची याच संसदेत निवड झाली आहे.
🟡 महाराष्ट्राशी नाते असलेल्या नीला विखे पाटील
नीला विखे पाटील यांचा जन्म स्वीडनमध्ये झाला असला तरी त्यांचे महाराष्ट्राशी घट्ट नाते आहे. त्यांनी आपल्या बालपणीचा काही काळ अहिल्यानगरमध्ये घालवला. त्या शिक्षणतज्ज्ञ अशोक विखे पाटील यांच्या कन्या आहेत. त्यांचे आजोबा दिवंगत केंद्रीय मंत्री बाळासाहेब विखे पाटील, तर पणजोबा विठ्ठलराव विखे पाटील होते. महाराष्ट्राचे मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील हे त्यांचे काका आहेत.
विठ्ठलराव विखे पाटील यांचे नाव महाराष्ट्राच्या सहकार चळवळीशी जोडले जाते. विखे पाटील कुटुंबाचा सहकार, शिक्षण आणि राजकारणातील प्रदीर्घ प्रवास महाराष्ट्रात परिचित आहे. त्यामुळे नीला विखे पाटील यांची स्वीडनच्या राष्ट्रीय संसदेत झालेली निवड महाराष्ट्रात विशेष चर्चेचा विषय ठरली आहे.
🟡 स्वीडनच्या राजकारणात 25 वर्षांपासून सक्रिय
नीला विखे पाटील या स्वीडनमधील ग्रीन पार्टीशी दीर्घकाळापासून संबंधित आहेत. त्यांनी पक्षाच्या विविध संघटनांमध्ये काम केले असून स्टॉकहोममधील पक्षाच्या संघटनात्मक कामातही त्या सक्रिय राहिल्या आहेत. त्यापूर्वी त्यांनी स्टॉकहोम महानगरपालिकेच्या नगरपरिषदेतही काम केले आहे.
याशिवाय स्वीडनचे माजी पंतप्रधान स्टीफन लोफवेन यांच्या कार्यकाळात नीला यांनी पंतप्रधान कार्यालयात राजकीय सल्लागार म्हणून काम केले. त्यांच्या कामाचा संबंध वित्त, कर आणि गृहनिर्माण यांसारख्या विषयांशी होता. त्यामुळे राष्ट्रीय संसदेत प्रवेश करण्यापूर्वीच त्यांना स्वीडनच्या प्रशासकीय आणि राजकीय व्यवस्थेचा अनुभव मिळाला आहे.
🟡 शिक्षण आणि व्यावसायिक प्रवास
नीला विखे पाटील यांनी स्वीडनमधील गोथेनबर्ग स्कूल ऑफ बिझनेसमधून अर्थशास्त्र आणि कायद्याशी संबंधित शिक्षण घेतले असून पदवी आणि एमबीए केले आहे. त्यांनी स्पेनमधील माद्रिद येथील कॉम्प्लुटेन्स विद्यापीठातही शिक्षण घेतले आहे. 2020 पासून त्यांनी प्राइसवॉटरहाऊसकूपर्स अर्थात पीडब्ल्यूसीमध्ये काम केले असल्याची माहिती उपलब्ध आहे.
🟡 मुलांचे भविष्य आणि पर्यावरणावर भर
निवडीनंतर बोलताना नीला विखे पाटील यांनी समाजासाठी योगदान देण्याची इच्छा व्यक्त केली. विशेषतः मुलांचे भविष्य, पर्यावरण, स्वच्छ पाणी आणि राहण्यायोग्य ग्रह यांसारख्या विषयांवर काम करण्याची भूमिका त्यांनी मांडली आहे. मतदान करू न शकणाऱ्या लोकांचाही आवाज बनण्याची इच्छा त्यांनी व्यक्त केली आहे.
ग्रीन पार्टीशी संबंधित असल्यामुळे पर्यावरण आणि शाश्वत विकासाचे मुद्दे त्यांच्या राजकीय कामाच्या केंद्रस्थानी राहिले आहेत. मात्र संसदेत त्यांची भूमिका पुढील काळात कोणत्या विषयांवर आणि कोणत्या प्रकारे राहते, हे त्यांच्या प्रत्यक्ष संसदीय कामकाजातून स्पष्ट होणार आहे.
🟡 ‘भारताशी माझे घट्ट नाते’
निवडीनंतर नीला विखे पाटील यांनी भारताबद्दल आपले भावनिक नातेही व्यक्त केले. भारतावर आपले प्रेम असून आपण भारताशी जोडलेले असल्याचे त्यांनी सांगितले. आपल्या आजोबांची आठवण येत असल्याचेही त्यांनी नमूद केले. बाळासाहेब विखे पाटील यांनी आपण 15 वर्षांचे असताना राज्याचा अर्थसंकल्प वाचायला सांगितला होता, अशी आठवण त्यांनी सांगितली.
🟡 स्टॉकहोममधून राष्ट्रीय राजकारणात प्रवेश
स्टॉकहोम हा स्वीडनची राजधानी असण्याबरोबरच देशातील महत्त्वाचे राजकीय, आर्थिक आणि सांस्कृतिक केंद्र आहे. याच शहराच्या मतदारसंघातून नीला विखे पाटील यांची रिक्सडॅगमध्ये निवड झाली आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रातील अहिल्यानगरशी नाते असलेल्या एका कुटुंबातील सदस्याने युरोपमधील स्वतंत्र आणि विकसित देशाच्या राष्ट्रीय संसदेत प्रवेश केल्याची बाब विशेष लक्षवेधी ठरली आहे.
नीला विखे पाटील यांच्या निवडीमुळे विखे पाटील कुटुंबाच्या महाराष्ट्रातील राजकीय आणि सामाजिक प्रवासाला आता स्वीडनच्या राष्ट्रीय राजकारणाची नवी जोड मिळाली आहे. त्यांचा पुढील संसदीय प्रवास आणि स्वीडनच्या राजकारणातील त्यांची भूमिका याकडे महाराष्ट्रातील नागरिकांचेही लक्ष राहणार आहे.
