पुरुषप्रधान गुन्हेगारी टोळ्यांमध्ये महिलांचा वापर केवळ संपर्क किंवा मध्यस्थीपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. टायगर श्रॉफ गोळीबार प्रकरणात तीन महिलांना अटक झाल्यानंतर लॉरेन्स बिश्नोई टोळीशी संबंधित कथित नेटवर्कमधील महिलांच्या भूमिकेची चर्चा सुरू झाली आहे. शस्त्रांची वाहतूक, आर्थिक व्यवहार आणि गुन्हेगारी कटातील मदत अशा विविध अंगांनी पोलिस तपास करत आहेत.
🔴 By | प्रवीण कदम
मुंबई : लॉरेन्स बिश्नोई टोळीचे नाव आतापर्यंत प्रामुख्याने गोळीबार, खंडणीच्या धमक्या, प्रतिस्पर्धी टोळ्यांशी संघर्ष आणि बॉलीवूडमधील व्यक्तींना दिलेल्या धमक्यांमुळे चर्चेत राहिले आहे. मात्र, मुंबईतील अभिनेता टायगर श्रॉफच्या वाहनावर झालेल्या गोळीबार प्रकरणातील तपासाने या टोळीशी संबंधित कथित गुन्हेगारी नेटवर्कमध्ये महिलांचाही सहभाग असल्याचा मुद्दा ऐरणीवर आणला आहे. या प्रकरणात आतापर्यंत १३ जणांना अटक झाली असून त्यात तीन महिलांचा समावेश आहे. त्यामुळे या टोळीच्या कारवायांमागे प्रत्यक्ष हल्लेखोरांव्यतिरिक्त मदत करणाऱ्या व्यक्तींचे किती व्यापक जाळे कार्यरत आहे, याचा शोध घेण्याचे आव्हान पोलिसांसमोर आहे.
🟡 शस्त्रांच्या पुरवठा साखळीत महिलांची कथित भूमिका
मुंबई गुन्हे शाखा आणि दिल्ली पोलिसांच्या तपासातील वृत्तांनुसार, टायगर श्रॉफवरील हल्ल्यासाठी वापरलेली शस्त्रे अमृतसर, दिल्ली आणि मुंबई अशा मार्गाने पोहोचविण्यात आली होती. या पुरवठा साखळीत दोन महिलांचा कथित सहभाग असल्याचे तपासात समोर आले. पोलिसांच्या दाव्यानुसार, संबंधित महिलांनी रेल्वेने मुंबईत येऊन शस्त्रे असलेली बॅग ठरलेल्या व्यक्तीकडे सुपूर्द केली होती. या कामासाठी त्यांना पैसे देण्यात आल्याचाही आरोप आहे. विशेष म्हणजे, शस्त्रांचा मूळ पुरवठादार आणि ते वापरणारे हल्लेखोर यांच्यात थेट संपर्क राहू नये, यासाठी वेगवेगळ्या व्यक्तींच्या माध्यमातून ही साखळी चालविण्यात आल्याचा पोलिसांचा संशय आहे.
🟡 आर्थिक व्यवहारांच्या तपासात आणखी एका महिलेची अटक
या प्रकरणात १ नोव्हेंबर रोजी हरियाणातील कर्नाल येथून आणखी एका महिलेला अटक करण्यात आली. ती लॉरेन्स बिश्नोईचा कथित साथीदार अनिल पंडित याची नातेवाईक असल्याचे वृत्त आहे. अनिल पंडित आणि त्याच्या भावाशी संबंधित आर्थिक व्यवहारांची साखळी तपासताना या महिलेची भूमिका तपासाच्या कक्षेत आली आहे. तिच्यावर आर्थिक व्यवहारांशी संबंधित कथित सहभागाचा संशय व्यक्त केला जात आहे. त्यामुळे या प्रकरणात महिलांची भूमिका केवळ शस्त्रांच्या वाहतुकीपुरती मर्यादित आहे की आर्थिक व्यवस्थापन आणि इतर संपर्कांमध्येही त्यांचा सहभाग आहे, याचा तपास महत्त्वाचा ठरणार आहे.
🟡 लॉरेन्स टोळीच्या नेटवर्कमध्ये बदलते स्वरूप?
संघटित गुन्हेगारी टोळ्यांचे कामकाज केवळ हल्लेखोर किंवा शस्त्रे पुरविणाऱ्या व्यक्तींच्या माध्यमातून चालत नाही. त्यामागे आर्थिक व्यवहार, सुरक्षित संपर्क, माहितीची देवाणघेवाण, वाहतूक आणि स्थानिक पातळीवरील मदत करणाऱ्या व्यक्तींची साखळी असते. टायगर श्रॉफ प्रकरणातील तपासामुळे लॉरेन्स बिश्नोई टोळीशी संबंधित अशा कथित नेटवर्कमध्ये महिलांचाही वापर होत असल्याचा संशय पुढे आला आहे. अर्थात, अटक झालेल्या प्रत्येक महिलेची भूमिका स्वतंत्र पुराव्यांच्या आधारेच निश्चित होणार आहे.
🟡 जगभरातील गुन्हेगारी टोळ्यांमध्येही महिलांची उदाहरणे
महिलांचा संघटित गुन्हेगारीतील सहभाग हा केवळ भारतापुरता मर्यादित विषय नाही. मेक्सिकोतील टिजुआना ड्रग कार्टेलमध्ये एनिडिना अरेलानो फेलिक्स हिने नेतृत्वाची जबाबदारी सांभाळल्याचे संशोधनात नोंदले आहे. इटलीतील कॅमोरा माफिया संघटनेत मारिया लिचियार्डी ही प्रभावशाली महिला नेतृत्व म्हणून ओळखली गेली. संयुक्त राष्ट्रांच्या अमली पदार्थ आणि गुन्हेगारीविषयक अभ्यासातही महिलांनी काही संघटनांमध्ये नेतृत्व, आर्थिक व्यवस्थापन, मध्यस्थी आणि इतर गुन्हेगारी कारवायांमध्ये भूमिका बजावल्याचे नमूद आहे. या जागतिक उदाहरणांच्या पार्श्वभूमीवर भारतातील लॉरेन्स बिश्नोई टोळीशी संबंधित प्रकरणातील महिलांच्या कथित सहभागाकडेही तपास यंत्रणा गांभीर्याने पाहत आहेत.
🟡 तपासातून आणखी कोणती नावे समोर येणार?
टायगर श्रॉफ गोळीबार प्रकरणात महाराष्ट्र संघटित गुन्हेगारी नियंत्रण कायदा अर्थात मकोका लागू करण्यात आला आहे. पोलिसांकडून विविध राज्यांमध्ये तपास सुरू असून, हल्ल्याचे नियोजन, शस्त्रांचा पुरवठा, आर्थिक व्यवहार आणि संशयितांमधील संपर्क यांची साखळी जोडण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. या तपासात महिलांची भूमिका किती महत्त्वाची होती आणि त्यांचा सहभाग कोणत्या स्तरापर्यंत होता, हे पुढील तपासातून स्पष्ट होणार आहे.
एकूणच, लॉरेन्स बिश्नोई टोळीशी संबंधित टायगर श्रॉफ गोळीबार प्रकरणाने भारतातील संघटित गुन्हेगारीचे एक वेगळे अंग समोर आणले आहे. गुन्हेगारी टोळ्यांमध्ये महिलांचा सहभाग हा केवळ अपवादात्मक प्रकार आहे की बदलत्या गुन्हेगारी कार्यपद्धतीचा भाग, हा प्रश्न आता चर्चेत आला आहे.
