मुंबईमध्ये लग्नाच्या जेवणातून विषबाधा; नववधू-वरासह १०० जण आजारी, ३१ रुग्णालयात दाखल

मुंबईत विवाह सोहळ्यातील अन्नाच्या गुणवत्तेचा प्रश्न ऐरणीवर; तुकाराम मुंढे यांच्या अन्नसुरक्षा नियमावलीनंतरही सामूहिक जेवणाच्या व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह

🔴 By| सोनल शर्मा

मुंबई : विवाह सोहळा म्हटला की आनंद, उत्साह आणि पाहुण्यांसाठी खास जेवणाची मेजवानी आलीच. मात्र, याच लग्नाच्या जेवणामुळे नववधू-वरासह तब्बल ७० ते १०० जणांची प्रकृती बिघडल्याची घटना मुंबईतील भांडुप परिसरात घडली आहे. भांडुपच्या नाहूर पश्चिम येथील नालंदा बुद्ध विहार हॉलमध्ये रविवारी (१ नोव्हेंबर) आयोजित विवाह सोहळ्यात जेवण केल्यानंतर अनेकांना उलट्या, जुलाब आणि पोटदुखीचा त्रास सुरू झाला. संशयित अन्नविषबाधेमुळे ३१ जणांना विविध रुग्णालयांमध्ये दाखल करण्यात आले असून, त्यामध्ये नववधू आणि वराचाही समावेश आहे.

या विवाह सोहळ्यासाठी सुमारे ४०० ते ५०० पाहुणे उपस्थित होते. दुपारपासून जेवणाच्या पंगती सुरू होत्या. मात्र, दुपारी सुमारे चार वाजण्याच्या सुमारास शेवटच्या पंगतीत जेवण केलेल्या पाहुण्यांना काही तासांनंतर त्रास जाणवू लागला. सुरुवातीला काही महिलांना उलट्या आणि पोटदुखीचा त्रास झाला. त्यानंतर एकामागून एक पाहुण्यांची प्रकृती बिघडू लागल्याने विवाह सोहळ्यातील आनंदाचे वातावरण चिंतेत बदलले. रात्रीपर्यंत अनेकांना रुग्णालयात हलविण्याची वेळ आली.

🟡 ३१ जण रुग्णालयात; चार लहान मुलांचाही समावेश

उपलब्ध माहितीनुसार, मुलुंड येथील अग्रवाल रुग्णालयात २२ जणांना, कामगार रुग्णालयात चार लहान मुलांना, तर विक्रोळी परिसरातील रुग्णालयात अन्य पाच जणांना उपचारासाठी दाखल करण्यात आले. या सर्व रुग्णांची प्रकृती स्थिर असल्याची माहिती पोलिसांनी दिली आहे. मात्र, बाधितांची एकूण संख्या ७० ते १०० च्या दरम्यान असल्याचे प्राथमिक वृत्त आहे. त्यामुळे प्रत्यक्षात किती जणांना अन्नविषबाधेचा त्रास झाला, याबाबत अधिकृत तपासानंतरच स्पष्टता येणार आहे.

या घटनेनंतर वधू आणि वराच्या कुटुंबीयांनी अन्नाच्या गुणवत्तेबाबत चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. जेवण तयार करणारे केटरर्स, अन्नपदार्थांचा पुरवठा करणारे विक्रेते तसेच विवाहस्थळाच्या व्यवस्थापनाची तपासणी व्हावी, अशी मागणी नातेवाइकांकडून करण्यात येत आहे. काही नातेवाइकांनी जेवणाच्या शेवटच्या टप्प्यात वाढण्यात आलेल्या पदार्थांबाबतही शंका उपस्थित केली आहे. मात्र, नेमक्या कोणत्या अन्नपदार्थामुळे विषबाधा झाली, हे अद्याप निश्चित झालेले नाही. अन्नाचे नमुने तपासल्यानंतरच त्याचे कारण स्पष्ट होऊ शकते.

🟡 तुकाराम मुंढे यांची नियमावली; लग्नाच्या जेवणासाठीही FDA ची परवानगी आवश्यक

विशेष म्हणजे, महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी काही महिन्यांपूर्वीच सामूहिक भोजनाच्या कार्यक्रमांमधील अन्नसुरक्षेसाठी विशेष नियमावली जाहीर केली होती. लग्नसमारंभ, भंडारे, लंगर, इफ्तार पार्टी, महाप्रसाद आणि इतर मोठ्या सार्वजनिक भोजन कार्यक्रमांमध्ये अन्नाची गुणवत्ता सुनिश्चित करण्यासाठी प्रशासनाने अधिक कठोर भूमिका घेतली आहे. या नियमांनुसार, अशा कार्यक्रमांसाठी केटरर्सनी कार्यक्रमाच्या किमान सात दिवस आधी अन्न व औषध प्रशासनाकडे आवश्यक परवानगी व माहिती सादर करणे अपेक्षित आहे. अन्नपदार्थ तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या कच्च्या मालाचा स्रोत, केटरिंग व्यवसायाची नोंदणी आणि अन्न हाताळणीच्या नियमांचे पालन यावर भर देण्यात आला आहे.

दूध, खवा, पनीर, तूप, मिठाई, खाद्यतेल, बर्फ आणि पिण्याचे पाणी यांसारख्या पदार्थांच्या गुणवत्तेकडे विशेष लक्ष देण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. या नियमांचा उद्देश कोणत्याही धार्मिक किंवा सामाजिक कार्यक्रमांवर बंधने आणणे नसून, अशा कार्यक्रमांमध्ये नागरिकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्न मिळावे हा आहे. अन्नसुरक्षा नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई करण्याची तरतूदही आहे. त्यामुळे भांडुपमधील घटनेच्या पार्श्वभूमीवर या विवाह सोहळ्यातील केटरिंग व्यवस्था आणि अन्नसुरक्षा नियमांचे पालन झाले होते का, याची तपासणी महत्त्वाची ठरणार आहे.

🟡 मुंबई महापालिकेची पिण्याच्या पाण्याबाबतही सात दिवसांची सूचना

दरम्यान, मुंबई महापालिकेने अलीकडेच पिण्याच्या पाण्याच्या सुरक्षिततेबाबत नागरिकांना महत्त्वाच्या मार्गदर्शक सूचना दिल्या होत्या. पिसे-पांजरणपूर संकुलातील येवाई मास्टर बॅलन्सिंग जलाशयाच्या दुसऱ्या कप्प्याची दुरुस्ती पूर्ण झाल्यानंतर तो कार्यान्वित करण्याच्या पार्श्वभूमीवर पाणीपुरवठ्याच्या गुणवत्तेत बदल होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन महापालिकेने खबरदारीचा उपाय म्हणून सात दिवस पाणी उकळून आणि गाळून पिण्याचे आवाहन केले होते. या सूचनांमध्ये भांडुप, नाहूर, कांजूरमार्ग आणि विक्रोळी पूर्व यांसारख्या पूर्व उपनगरांतील भागांचाही समावेश होता. पाणी दिसायला स्वच्छ असले तरी त्यात सूक्ष्म जंतू असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही, त्यामुळे पिण्याचे पाणी सुरक्षित पद्धतीने हाताळणे आणि स्वच्छ भांड्यांमध्ये साठवणे आवश्यक असल्याचेही आरोग्यतज्ज्ञांनी स्पष्ट केले आहे.

🟡 अन्न आणि पाणी सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर

भांडुपमधील घटना आणि मुंबई महापालिकेच्या पाणीविषयक सूचनांमुळे सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने अन्न व पाण्याच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा चर्चेत आला आहे. मोठ्या विवाह सोहळ्यांमध्ये शेकडो लोकांसाठी एकाच वेळी अन्न तयार केले जाते. अशा वेळी कच्च्या मालाची गुणवत्ता, अन्न शिजवण्याची पद्धत, स्वच्छता, योग्य तापमानात साठवण, वाढण्याची व्यवस्था आणि पिण्याच्या पाण्याची गुणवत्ता या सर्व बाबी महत्त्वाच्या ठरतात. केवळ कार्यक्रमासाठी परवानगी किंवा केटररची नोंदणी असणे पुरेसे नसून प्रत्यक्ष अंमलबजावणी आणि नियमित तपासणीही तितकीच आवश्यक आहे. भांडुपमधील घटनेचे नेमके कारण शोधून दोष आढळणाऱ्यांवर कारवाई होते का, तसेच अन्नसुरक्षा नियमांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कितपत होते, याकडे आता मुंबईकरांचे लक्ष लागले आहे.